Nesneleri Sınıflandırma Konu Özeti

Nesneleri Sınıflandırma

        Günlük hayatta kullandığımız nesneler; kullanılan yerlere, özelliklerine, niteliklerine göre cisim, eşya, malzeme ve alet olarak sınıflandırılmaktadır.

        Bu sınıflandırma yapılırken kesin sınırlar çizilmemelidir.  Bir nesne cisim olmasının yanı sıra alet, malzeme ya da eşya olabilir.

      Bu durumlarda akılcılık ve bilimsellik ilkelerine uygun hareket etmeliyiz.

      Atatürk’e göre bilime ve akılcılığa dayanan uygarlık yolu, toplumlar için vazgeçilmez bir yoldur. “Benim manevi mirasım bilim ve akıldır.” sözüyle bilime ve akla verdiği önemi vurgulamıştır.

Madde, Cisim, Malzeme, Alet, Eşya

Madde

           Boşlukta yer kaplayan ve kütlesi olan her şeye madde denir. Hava, toprak, su, demir, altın, kalem, silgi, tabak, televizyon birer maddedir.

         Cisim, malzeme, alet ve eşya olarak adlandırdığımız her şey maddedir.

        Günlük hayatta çok sık kullandığımız ısı, ışık, ses, elektrik, sıcaklık gibi kavramlar madde olarak tanımlanmaz.

Cisim

           Maddenin şekil almış haline cisim denir. Şekil verilebilme özelliklerinden dolayı yalnızca katı maddeler cisim olabilirler.

          Sıvı ve gaz maddelerin belirli bir şekilleri olmadığı için şekillendirilemez. Yani sıvı ve gazlardan cisim elde edilemez.

Örneğin;

* Ağacın şekil almış hali olan sıra, tabure, masa, dolap, merdane, sandalye, oklava, kurşun kalem ve yazı tahtası birer cisimdir.

* Demir maddesinden elde edilmiş iğne, çivi, çatal, çekiç ve soba birer cisimdir.

* Defter, kitap ve gazete kağıt maddesinden yapılmış cisimlerdir.

* Camdan şekil vererek elde edilen bardak, sürahi, vazo, tabak, şişe cisimdir.

       Eşya ve alet olan her şey aynı zamanda cisimdir. Her cisim bir maddedir ama her madde cisim değildir.

Eşya

           Bir işimizde kullandığımız, evde, okulda, iş yerinde bulunan cisimlere eşya denir.

          Giyecek, masa, sandalye,  dolap, buzdolabı, koltuk, halı, tabak, ayakkabı, sehpa birer eşyadır. Eşyalar uzun süreli kullanılan cisimlerdir. Eşyalarımız malzemeler gibi tükenmez ama kullandıkça eskir.

Malzeme

          Bir ürünü meydana getirmek için kullanılan maddelerin her birine malzeme denir.

Örneğin;

* Ekmek yapımında kullanılan un, su, tuz ve maya birer malzemedir.

* Kek yaparken kullanılan un, yumurta, süt, şeker, yağ birer malzemedir.

* Elbise yapımında kullanılan kumaş, ip, düğme, fermuar birer malzemedir.

         Malzemeler kısa sürede kullanılır ve tükenir. Yerine yenisi alınır.

Kağıt havlu malzemedir. Bitince yenisini alırız. Kumaş havlu ise eşyadır. Uzun süre kullanırız.

        Silgi, kalem, pastel boya da birer malzemedir.

Alet

        Cisimlere şekil vermek ya da onlar üzerinde bir iş yapmak için kullanılan cisimlere alet denir.

       Kalemtraş, makas, çekiç, tornavida, toplu iğne birer alettir. Aletler, uzun süreli kullanılan nesnelerdir.   

      Aletler en çok marangozluk, ayakkabıcılık, sıvacılık, tornacılık, aşçılık, terzicilik, çiftçilik gibi mesleklerde kullanılır.

     Nesneleri cisim, eşya, malzeme ve alet olarak sınıflandırmaktayız. Ama bazı durumlarda birini ötekinin yerine kullanabiliriz. Bu nedenle bu kavramlar arasında kesin bir sınırlandırma yoktur.