Türklere ait bilinen en eski edebî verim, Çin kaynaklarında yer alan aşağıdaki beyittir:
süke talıkay
bokukgı tutay
Bugünkü Türkçeye ?Sü?yü çıkartın, Bokuk?u tutun!? veya ?Orduyu gönder, Bokuk?u yakalat!? şeklinde çevirebileceğimiz bu beyit, en eski Türkçe metinlerden, Moğolistan?daki Eski Türk Yazıtları?ndan bir kaç yüzyıl geriye, 4. yüzyıla kadar gider. Çin yazısıyla yazılmış olan ve Çin kaynaklarına ?Jie? diline, kimi araştırmacıya göre Hunlara ait olan bu beyit bugün ancak Türkçe ile açıklanabilmektedir (Zieme, 1991: 13; Ölmez, 1994). ?Uygurca Xuanzang-Biyografisindeki Çince Alıntılar?, Türk Dilleri Araştırmaları 4: 109-143). Genellikle Türkçe en eski şiirsel veri yukarıdaki beyit kabul görür.
Türklerden kalma ikinci kayıt bugün Moğolistan?da koruma altına alınan ve ?Bugut Yazıtı? adıyla bilinen, bir kısmı Eski Hintçe, geri kalanı Soğdca (İranî, eski bir dil) olan yazıttır. İlk Türk Kağanlığına (552-630) ait olan bu anıtta dönemin kağanlarının adı (örneğin Bumın Kağan) çok net bir şekilde tespit edilmektedir. Bulunuş tarihi 50 yıldan geriye giden bu yazıt hakkında son yıllarda özellikle japon bilim adamları yeni değerlendirmelerde bulunmuşlardır (bkz. Klyaştornıy, S. G., Livşiç, V. A., 1992). ?Bugut?taki Sogtça Kitabeye Yeni Bir Bakış?, çeviren: E. Gürsoy-Naskali, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1987: 201-241; Çağatay, S. ve Tezcan, S., 1976). ?Köktürk Tarihinin Çok Önemli Bir Belgesi: Sogutça Bugut Yazıtı?, Türk Dili AraştırmalarıYıllığı-Belleten 1975-1976: 245-252).
Türklerin İslamiyet öncesi hayatı, tarihi, edebî ürünleri söz konusu edildiğinde akla ilk gelen Göktürkler ve Uygurlardan günümüze ulaşan yazıtlar ve kağıda yazılı metinlerdir.
