TOPIC:

troid bezi - troid hormonları - kalsitonin hormonu - paratroid hormonları- paratroid bezi

...Tiroit bezi ergin bir insanda 25-30 gram ağırlığında ,gırtlağın hemen altında ve soluk borusunun 2 yanında bulunur.
...Tiroit bezinden salınan en önemli hormon tiroksindir.
...Tiroksin salgılanması hipotalamus ve hipofiz bezinin kontrolünde gerçekleşir.
Bütün vücut hücrelerini etkiler.
...Bu hormon hücrelerin enerji üretmeleri sırasında kullandıkları oksijen miktarının ayarlanmasında etkili olur.
...Bu hormonun fazla salınması durumunda metabolizma hızlanır.Az salınması durumunda ise metabolizma yavaşlar.
Tiroksin,sinir sistemi uyarılarını etkiler,sinoatriyal düğümleri etkileyerek kalbin çalışmasını hızlandırır soğuk aylarda kandaki miktarı artar.
...Küçük yaşlarda veya ergenlik öncesi dönemde tiroksinin az salgılanması durumunda kretenizm(ahmaklık)denilen bir hastalık oluşur.Bu bireyler,cüce,kısır ve zeka özürlüdür.
...Ergenlik döneminde tiroit bezinin az salgı yapması durumunda ise bazal metabolizma hızı ve vücut ısısı düşer.Ruhen ve bedenen uyuşukluk başlar.Deride şişlikler ve kıl dökülmesi görülür.Bu bozukluklarla kendini gösteren hastalık miksödema olarak bilinir.
...Tiroksin hormonunun yapısında iyot vardır.Besinlerle birlikte yeterli iyot alınamaması durumunda vücutta yeterli tiroksin sentezlenemez.
...Bu durumda hipotalamus RF ile hipofizi uyarır.Hipofiz bezi de tiroit bezini uyarmak için kana TSH salgılar.TSH’ın etkisiyle tiroit bezi daha çok tiroksin üretmek amacıyla doku oluşturarak büyür.Fakat vücutta yeterli iyot olmadığı için yeterince tiroksin hormonu üretilemez.Tiroksin hormonunun üretilmemesine bağlı olarak tiroit bezinin büyümesine basit guatr denir.Bu hastalığın tedavisinde besinlerle ve içme suyuyla birlikte iyot alınması gerekmektedir.
...Tiroit bezinin bir diğer hormonu kalsitonin adını alır.
...Bu hormon kanda kalsiyum dengesinin ayarlanmasında etkilidir.Kandaki kalsiyum miktarı artarsa ,kalsitonin salgısı artar ve bu hormonun etkisiyle kandaki fazla kalsiyum kemiklerde depolanır.Kalsitonin kandaki kalsiyum miktarını azaltır,doku ve kemiklerde artırır.
...Tiroit bezinin en önemli şişme nedenlerinden birisi vücut sıvısında az olan iyotun daha çoğunu yakalayarak hormon açığını kapatmaktır.
...Tiroit bezinden salgılanan tiroksin,metabolizma hızını ayarlar.Langerhans adacıkları pankreasta bulunur ve insülin ile glukagon hormonlarını salgılar.Bu hormonlar şeker dengesinde görev yapar.Kalsiyum-fosfat dengesi paratiroitten salgılanan parathormon ve tiroitten salgılanan kalsitonin hormonuyla salgılanır.
...Tiroit bezinden salgılanan tiroksin ve kalsitonin vücutta metabolizma(yapım-yıkım) olaylarını düzenler.Kandaki miktarı arttıkça metabolizma hızı,solunum hızı,vücut sıcaklığı tansiyon artar.TUH seviyesi tiroit hormonlarının kandaki miktarı azaldıkça artar.

3.)PARATİROİT BEZİ VE HORMONLARI:

...Tiroit bezinin üzerinde ikisi üstte ikisi altta olacak şekilde konumlanmış,dört küçük bezden oluşur.
...Paratiroit bezinin salgısına parathormon denir.
...Bu hormon kalsitonin ile birlikte kandaki kalsiyum ve fosfor dengesini düzenler.
...Kandaki kalsiyum miktarı normal değerin altına düşerse parathormon salgısı artar ve kemikten kana kalsiyum geçişi başlar.
...Kandaki kalsiyum miktarı kalsiyum ve parathormonun etkileriyle düzenlenir.Parathormon kandaki kalsiyum miktarını artırır.
...Kalsiyum kemiklerin sertleşmesi ,kasların çalışması ,kanın pıhtılaşması,sinir sisteminin çalışması ve hücre zarından aktif taşımayla madde alınmasında etkili olan bir mineraldir.
...Bu önemli görevlerinden dolayı kanda her zaman belli bir miktar kalsiyum bulunması gerekir.

Parathormonun az salgılanması durumunda; kandaki kalsiyum kemiklerde birikmeye başlar.Yani kemikte kalsiyum artarken,böbrekte ve kandaki kalsiyum azalır.Bu durumda tetani hastalığı oluşur.Tetani hastalığında kaslar,ağrılı kasılmalar yapar,titremeler ve el-ayak parmaklarında içe doğru bükülmeler görülür.

Parathormonun fazla salgılanması durumunda; kemiklerden kana fazla miktarda kalsiyum geçişi olur.Kemikler zayıflar ve kaslar uyartılara daha geç cevap vermeye başlar.

Kanda kalsiyum miktarının normal değerinden fazla artması durumunda fazla kalsiyum böbreklere gider ve burada fosforla birlikte böbrek taşlarına neden olur.
...Normal bir insanda kanda kalsiyum tuzları azaldığında paratiroit bezi uyarılır ve parathormon salgılanır.Bu hormon kandaki kanlsiyum miktarının dengelenmesi için kemiklerden kana kalsiyum geçişini sağlar,aynı zamanda böbrekten kalsiyum atılımını azaltır.Bu olay hipofiz bezini ve tiroit bezini etkilemez.
...Paratiroit bezinden salgılanan parathormon kandaki kalsiyum miktarının ayarlanmasında görevlidir.Kandaki kalsiyum seviyesi azaldığında parathormon kemikleri uyararak kemiklerden kana kalsiyum geçişini ve böbreklerden kalsiyumun geri emilimini sağlar.Parathormon miktarı azalırsa kandaki kalsiyum seviyesi azalır.