TOPIC:

Aynı tür tanecik içeren maddelere saf (arı) madde denir.

Saf maddeler element ve bileşik olmak üzere iki gruba ayrılır.

Element nedir?

1650 yıllarında Robert Boyle (Rabırt Boyl) elementi tanımlamıştır. “Kendinden daha basit maddeye dönüşmeyen ve aynı türdeki taneciklerden oluşan saf madde” olarak tanımlamıştır.
Element: Aynı tür atomlardan oluşan saf maddelerdir. Bakır elementinin içerisinde sadece bakır atomları bulunmaktadır.

Elementin özellikleri

Saf maddelerdir
İçerisinde tek cins atom bulunur.
Fiziksel ve kimyasal yollarla başka maddelere ayrılamaz.
Sembollerle gösterilir.
Belirli bir erime, kaynama, yoğunluk değerleri vardır.
Farklı elementlerin atomları da farklıdır.
Homojendir
Elementler ve Sembolleri

Her dilde element isimleri farklı isimlendirilmektedir. Element sembolleri ise bütün dünya da aynıdır. Bu sayede bilimsel iletişim kolaylaşır, bileşiklerin formülleri yazılıken kolaylık sağlar. Element sembolleri ise Latince element adlarının ilk harfi, ilk harf kullanılmış ise ilk iki harfi şeklinde kullanılır.

Türkçe’de Hidrojen elementi Latince de Hydro-genes dir. Ancak bütün dillerde Hidrojen elementinin sembolü “H”dir.

Ortaokulda bilinmesi gerekli sıralı ilk 18 Element

Atom Numarası Sembol Türkçe Adı
1 H Hidrojen
2 He Helyum
3 Li Lityum
4 Be Berilyum
5 B Bor
6 C Karbon
7 N Azot
8 O Oksijen
9 F Flor
10 Ne Neon
11 Na Sodyum
12 Mg Magnezyum
13 Al Alüminyum
14 Si Silisyum
15 P Fosfor
16 S Kükürt
17 Cl Klor
18 Ar Argon
Listede görüldüğü gibi elementlerin sembolleri Latince isimlerinin ilk harfi, ilk harfi kullanılmış ise ikinci harfi kullanılmaktadır.

Günlük yaşamda kullanılan elementler ve sembolleri

Adı Sembol
Krom Cr
Demir Fe
Kobalt Co
Nikel Ni
Bakır Cu
Çinko Zn
Kalay Sn
Gümüş Ag
İyot I
Altın Au
Cıva Hg
Kurşun Pb
Potasyum K
Kalsiyum Ca


Bazı elementlerin günlük yaşamda kullanım alanları



Periyodik tabloda ilk 18 element ve kullanım alanları

Elementlerin Periyodik Sistemde Gösterilmesi

Elementler periyodik sistemde belirli bir düzene göre sıralanmışlardır. Doğada yaklaşık 90 element bulunmaktadır. Bu elementler ve yapay olarak üretilen yaklaşık 120 element periyodik sistemi oluşturur.

Bileşik nedir?

Birden fazla elementin bir araya gelerek oluşturdukları yeni ve saf maddeye bileşik denir.

Bileşiklerin özellikleri

Saf maddedir.
Homojendir.
Formüllerle gösterilir.
Belirli bir erime ve kaynama noktası vardır.
Elementlerin belirli oranlarda birleşmesi ile oluşur.
Kimyasal yollarla elementlere ayrılabilir.
Kendini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermezler.
Yeni fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip olur.
En küçük yapı birimleri moleküllerdir.
Kimyasal tepkime (değişme) sonucu oluşur.
Özkütleleri (Yoğunlukları) sabittir.
En az iki farklı elementten oluşurlar.
Bileşik oluşurken yeni kimyasal bağlar oluşur.
Bileşikler iyonik yapıda ve ya molekül yapıda olabilir.
Bileşikler ve Formülleri

Bileşikler yazılırken formül ile gösterilir. Bileşiğin formülü de bütün dünya da aynı şekilde yazılır. Bileşik formülü yazılırken elementin adı ve sağ altına sayısı yazılır. Elementin sayısı bir ise sayı yazılmaz.

Örnek : H2O bileşiğinde iki hidrojen ve bir oksijen atomu vardır, CO2 bileşiğinde ise bir karbon iki oksijen atomu bulunur.

Molekül nedir?

İki ya da daha fazla atomun bir araya gelerek oluşturduğu atom kümelerine molekül denir. Moleküller aynı veya farklı cins atomlardan oluşabilir. Molekül içerisindeki atomlar arasında kovalent bağ vardır.

Oksijen molekülü iki tane oksijen atomundan oluşur. Karbondioksit molekülü iki oksijen ve bir karbon atomundan oluşur.