sinir sistemi - beyin ve sinirler - omurilik
Beyin, omurga, sinirler ve vücudun her yerindeki iletişimi sağlayan kimyasal iletkenlerden oluşan sinir sistemi bütün diğer vücut sistemlerini kontrol eder ve düzenler. Beyni oluşturan milyonlarca hücre beyincikte (serebellum) ve sağ ve sol yarı küreler denilen iki büyük lopta barınır. Bu yarı küreler beyin omurilik sıvısından bir havuzun içinde yüzer ve ayrıca kafatası ile beynin kıvrımlı katmanının hemen üstündeki koyucu beyin zarları tarafından korunur. Beyin ise beyin kökü denilen bir doku sütununun üzerine oturur. Beynin en eski kesimi olan beyin kökü vücudun temel fonksiyonlarını, örneğin bilinci, nabzı, kan basıncını ve solunumu kontrol eder.
Beyin kökü kafatasındaki bir delikten aşağı inerek omurilik denilen bir sinir demetine bağlanır. Omurilik omurlar tarafından korunmakla kalmaz, ayrıca omurilik zarları (meninks) ile beyin omurilik sıvısı tarafından çevrilidir.
Omurilik ile beyin arsında iki tip sinirin döşenmiş olduğu düşünülmektedir: dokunma duyusunu taşıyan büyük demetli sinir lifleriyle ağrı duyusunu taşıyan küçük demetli sinir lifleri.
Beyin ve sinirler birbiriyle sinir-taşıyıcılar (nörotransmitterler) denilen özel bir grup kimyasallar yoluyla hücreden hücreye haberleşirler. Sinir sisteminin düzgün bir şekilde işlemesi sinir taşıyıcılara bağlıdır. Duyusal algılar, kas kasılmaları, duygular, düşünceler ve ağrı farkındalığı onlara bağlıdır. Birçok sinirtaşıyıcı beyin ve sinir sistemi boyunca birçok görevi birden yerine getirirler ve anlamları kullanıcının ihtiyaçlarına göre değişen kelimelere benzetilebilirler.
Sinir sistemi bir bütün olarak iç içe geçmiş üç sistemden oluşur: beyin ve omuriliği kapsayan merkezi sinir sistemi, nabzı, sindirimi ve bezsel işlev gibi istemsiz işlevleri kontrol eden otonom sinir sistemi ve merkezi sinir sistemini bütün vücut dokularına ve istemli kaslara bağlayan çevresel sinir sistemi. Sağlık ve iyileşme, vücudun diğer sistemlerinin düzgün bir şekilde işlemesi için gerekli genellenmemiş sinir akışına ve iç içe geçmiş olan bu üç sinir sisteminin dengesine bağlıdır.
Belkemiğinin omurgaları arasından omurilik sinir çiftleri vücudun her yerine (kaslara, kemiklere, organlara, bezlere vb) dağıldığı için omurga sistemi ve vücudun kas iskelet yapıları bir kaza yüzünden veya başka nedenlerle hizadan çıktığı vakit sinir işlevi de zarar görebilir.
İşte bu yüzden alternatif tıp hekimleri kapsayıcı sağlık programlarının bir parçası olarak bu türden hiza bozukluklarını da kontrol ederler. Tespit edilecek olan bu türden hiza bozuklukları kimi egzersizler, çiropraktik terapi, kraniyosacral terapi, sinirsel (nöral) terapi, osetopatik tıp ve proloterapi gibi bir dizi alternatif tedaviyle iyileştirilebilir. Sinir işlevinin geliştirilmesi için akupunktur ve yoga kullanılırken, beyin fonksiyonunun geliştirilmesi için biyogeribesleme ve nöroterapi kullanılabilir.