TOPIC:

İletişim hizmetlerini sınıflarken, sektörün düzenleyici/denetleyici kurumu olan BTK’nın verilerinden faydalanılmıştır. BTK Sektörel Araştırma ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından üç ayda bir yayınlanan “Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü – Üç Aylık Pazar Verileri Raporu 2012 Yılı 3. Çeyrek” dokümanı doğrultusunda, ülkemizde iletişim hizmetleri Şekil-1’deki gibi sınıflandırılmaktadır [1].

Aynı dokümandaki verilere göre, 2012 yılı 3. çeyreği itibariyle iletişim sektöründe faaliyet gösteren işletmeci sayısı 408 olup, bu işletmecilere verilen yetkilendirme sayısı 647’dir. İletişim hizmetleri sınıflandırmasına göre yetkilendirme sayıları ise Şekil-2’de yer almaktadır.

Bu kadar fazla işletmeci barındıran iletişim sektörü için siber güvenlik açısından alınacak en temel önlem, mevzuat altyapısının oturtulması olacaktır. Ülkemizde iletişim sektörünü bu anlamda düzenlemeye çalışan önemli mevzuat maddeleri bulunmaktadır.

sekil1.png

Şekil-1: Türkiye’de iletişim hizmetleri

Yine aynı dokümandaki veriler ışığında, işletmeci türüne göre 2012 yılının ilk 9 ayına ait gelir bilgisi Şekil-3’te yer almaktadır. Şekil analiz edildiğinde, pastadan en büyük payı sırasıyla GSM hizmetleri ve ISS’ler almaktadır. 20 Milyar TL’den fazla bir gelire sahip olan bu iki hizmete gelecek siber tehditler, ülke ekonomisini ciddi ölçülerde sarsacak kayıplara neden olabilir.

sekil2.png

Şekil-2: İletişim hizmetleri sınıflandırmasına göre yetkilendirme sayıları

sekil3.png

Şekil-3: İşletmeci türüne göre 2012 yılının ilk 9 ayına ait gelir bilgisi (TL)

BTK’nın Üç Aylık Pazar Verileri Raporu 2012 Yılı 2. Çeyrek Raporuna göre iletişim sektörünün istihdam ettiği toplam çalışan sayısı 36.868 olup dağılımı Şekil-4’te verilmiştir.

sekil4.png

Şekil-4: İletişim sektöründe istihdam edilen çalışan sayısı dağılımı

Pastanın en büyük payını Türk Telekom almaktadır. Siber güvenlik açısından düşünülecek olursa, sosyal mühendislik saldırılarına karşı en fazla arayüzü de Türk Telekom sağlamaktadır.

2012 yılı üçüncü üç aylık döneminde en sık aranan kısa numaralar arasında 112 (Sıhhi İmdat) ve 155 (Polis İmdat) bulunmakta olup, temel kamu hizmetleri sınıfına giren bu 2 hizmetin, vatandaşlar için sürekliliği çok kritik olmaktadır. Dolayısıyla bu servislere hizmet sağlayan iletişim altyapısının kritikliği ön plana çıkarılmalıdır.

Bir başka iletişim hizmeti olan internet ve genişbant ele alındığında 2012 yılının üçüncü çeyreği itibariyle ülkemizde 19 Milyon’dan fazla abone bulunmaktadır. Bu hizmette meydana gelebilecek sıkıntılar, büyük kitleleri etkileyebilecek güce sahip olmakta, dolayısıyla bu hizmet de iletişim sektörü hizmetleri arasında kritik altyapı güvenliği açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir hizmet olarak karşımıza çıkmaktadır.

2012 yılının ilk dokuz ayı itibariyle kullanılan yöntemler bazında internet abone sayıları Şekil-5’te görülmektedir.


sekil5.png

Şekil-5: Yöntemler bazında internet abone sayıları

Benzer şekilde, büyük abone sayılarına sahip bir başka iletişim hizmeti de mobil hizmet olarak gözükmektedir. 50 Milyon’dan fazla abonesi bulunan bu kritik hizmet üzerinden 2012 yılının üçüncü çeyreğinde 19.000 TB’tan fazla veri alışverişi olmuştur. Siber güvenlik açısından düşünülecek olursa, hem abone sayısı hem de taşıdığı trafik itibariyle bu hizmetin de iletişim sektörü içerisinde ayrı bir yeri bulunmalıdır. 2012 yılı üçüncü çeyreği itibariyle mobil hizmeti kullanıcı verileri Şekil-6’da yer almaktadır.

2011 yılı net satış gelirleri baz alındığında, mobil işletmeciler arasında en büyük payı %56’lık dilimle Turkcell almakta, onu %25’lik dilimle Vodafone ve %19’luk dilimle de Avea izlemektedir. 2012 yılı üçüncü çeyrek dönemi itibariyle Turkcellin 35 Milyon’dan, Vodafoneun 18 Milyon’dan ve Aveanın 13 Milyon’dan fazla abonesi bulunmaktadır. Abone sayıları olarak düşünüldüğünde karşımıza çıkan bu büyük sayılar, sektörün kritikliğini bir kez daha vurgulamaktadır.

Altyapı işletmecileri arasında en büyük pay %82’lik dilimle Türk Telekoma aittir. 2012 yılı üçüncü çeyrek dönemi itibariyle Türk Telekom haricinde, altyapı işletmecilerinin abone sayılarına göre pazar paylarına Şekil-7’de yer verilmektedir.

sekil6.png

Şekil-6: Mobil hizmeti kullanıcı verileri

sekil7.png

Şekil-7: Altyapı işletmecilerinin abone sayılarına göre pazar payları, %

Ülkemizde pek çok kritik kurum, uydu haberleşme hizmetlerini kullanmakta, bu kapsamda uydu yer istasyonlarıyla uluslararası internet bağlantıları, video konferans, noktadan noktaya uluslararası uydu data devreleri gibi hizmetler almaktadır. Bu hizmetleri alan kurumların kritikliği düşünüldüğünde, bu alt sektörde abone sayısı bazında yaklaşık %50’lik dilime sahip olan Türksatın kritikliği ortaya çıkmaktadır.

Yine 2012 yılı üçüncü çeyreği itibariyle 315000’den fazla “.tr” uzantılı alan adı bulunmaktadır; bu durum da Nic.tr Alan Adı Yönetiminin siber güvenlik çerçevesinden kritikliğini ön plana çıkarmaktadır.

Yukarıda anlatılan alt sektörlerde, genel olarak bilgi güvenliğinin kullanılabilirlik boyutu önem kazanmakta iken, elektronik imza hizmetinde ise bütünlük boyutu önem kazanmaktadır. Halihazırda ülkemizde dört adet elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı faaliyetlerini sürdürmekte olup, 2012 yılı üçüncü çeyreği itibariyle mobil imza sayısı 230 binin, elektronik imza sayısı da 428 binin üzerinde olmak üzere toplamda 660 binin üzerinde sertifika üretilmiştir. Özellikle bilgi güvenliğinin bütünlük boyutu açısından, üretilen sertifikaların kritikliği göz önünde bulundurulmalı, gerekli önlemler ivedi olarak alınmalıdır.