KUVVET VE HAREKET


Cisimleri iterek ya da çekerek onlara kuvvet uygulamış oluruz. İtme ve çekmenin birer kuvvet olduğunu 3. sınıfta öğ­renmiştik.

 

Varlıkları hareket ettiren, durduran, şeklini değiştiren veya yönünü değiştiren itme ve çekme etkisine kuvvet denir. Bir cismi iterek veya çekerek hareket ettirebiliriz.

 

Kuvvetin, duran cismi hareket ettirebildiğini, hareketli cisimleri hızlandırabildiğini, yavaşlatabildiğin veya onların hareket yönlerini değiştirir.

 

Hareket hâlindeki bir cisme hareketi yönünde kuvvet uygulandığında cisim hızlanır. Örneğin bebek arabasını iten bir anne, hareketi yönünde arabaya daha fazla kuvvet uygularsa arabayı hızlandırır.

 

Hareketli bir cisme, hareket yönüne zıt yönde uygulanan kuvvet, cismin yavaşlama­sına neden olur.

 

Hareketli cisimlere farklı yönde bir kuvvet uygulanarak bu cisimlerin hareket yönleri değiştirilebilir.

 

 

Kuvvet cisimlere etki ederek onların hareketini;

Hızlandırır,                 Yavaşlatır,

Durdurur,                   Yönünü değiştirir

Döndürür

KUVVETİN ETKİLERİ

1 – Hızlandırma Etkisi: Kuvvet uygulayarak hareket halindeki bir cismin hareketi hızlandırılabilir.

Bunun için cismin yönünde uygulanan kuvvet arttırılmalıdır.

Örnek :  Hareket halindeki bir otomobilin gaz pedalına basınca otomobil hızlanır.

2 – Yavaşlatma Ve Durdurma Etkisi: Hareket halindeki bir cisme, hareket yönüne zıt bir kuvvet

uygulanırsa cismin yavaşlamasına, hatta durmasına neden olur.

Örnek :  Sürtünme kuvveti cismin yavaşlamasına ve durmasına neden olan cismin hareketi ile zıt

yönlü kuvvettir.

 

3 – Yön Değiştirme Etkisi: Hareket halindeki bir cisme hareket yönünden farklı bir yönde ve hareketine neden olan başka bir hareket uygulanırsa, hareket yönünün değişmesine neden olur.

 

 

4 – Döndürme Etkisi:

Bisikleti sürmek için pedala basarak tekerleği hareket ettirirken

Kapıyı açmak için kapı kolunu çevirirken

Otomobil direksiyonunu dondurup tekerleklerin yönünü değiştirirken

 

Tornavida ile vidaları sıkıştırırken kuvvetin döndürme etkisinden yararlanırız.